Zoveel mogelijk thuiswerken is het devies sinds half maart. Maar dat is niet voor ieder beroep mogelijk. Als werkgever dien je de bedrijfshulpverlening voor medewerkers op locatie goed te regelen. Maar hoe kun je een gebouw ontruimen met RIVM-maatregelen in achtneming?

Ontruimen op 1,5 meter afstand

Zeker bij een aangekondigde ontruimingsoefening zullen mensen redelijk gestructureerd naar buiten lopen. Maar in het geval dat het een echte ontruiming betreft, zal dit anders zijn. Het aanhouden van 1,5 meter is naar mijn idee een illusie op het moment dat er echt nood aan de man is. Wel kun je proberen te voorkomen dat het gevoel ontstaat dat iedereen voor zijn eigen veiligheid en belang gaat.

Gebouwkennis vergroten

Coronatijd of niet, het blijft belangrijk om de zelfredzaamheid van mensen te vergroten. Weet eenieder het gebouw zelfstandig te verlaten en zichzelf in veiligheid te brengen? Zijn de mogelijke vluchtwegen bekend? Kent men de geldende (en nu wellicht aangepaste) procedures? Uit ervaring weet ik dat de gebouwkennis van menig medewerker zeer beperkt is. Terwijl gebouwkennis essentieel is, zeker in deze tijd. Nu het gebouw anders is ingericht, anders wordt gebruikt en andere beperkingen kent, is het nog lastiger om te weten hoe je efficiënt het gebouw kunt verlaten. Daarom ben ik nog meer dan voorheen een voorstander van trainen op de eigen locatie.

Meerdere verzamelplaatsen

Bij veel organisaties is een vaste verzamelplaats benoemd in het bedrijfsnoodplan. Maar kun je daar ook terecht nu mensen 1,5 meter afstand van elkaar moeten houden? Afhankelijk van de beschikbare ruimte kun je kiezen voor meerdere verzamelplaatsen, bijvoorbeeld per trappenhuis of bouwdeel. Nadeel is wel dat je minder overzicht hebt. Aan de andere kant: of er nu 500 man op 1 plek staat of verdeeld over 5 plekken: echt overzichtelijk wordt het natuurlijk niet. Het doel is dat iedereen veilig buiten staat. Zorg er wel voor dat je op elke verzamelplaats voldoende BHV’ers hebt die eventueel eerste hulp kunnen verlenen.

Meedenken over brandveilige verkeersroutes

Een belangrijk punt van aandacht is dat veel gebouw nu vaste verkeersroutes krijgen. Zeker in grotere gebouwen of in gebouwen met meerdere gebruikers zal dit eerder regel dan uitzondering zijn. Ik verwacht dat menig facilitaire afdeling in de weer is met afzetlint, richtingsborden of hekken. En het zou mij ook niet verrassen als een aantal afdelingen een totaal andere indeling krijgen door bureaus en kasten op een andere manier neer te zetten. Dit om zo goed mogelijk aan de hygiëne-richtlijnen te voldoen. Maar houd de (brand)veiligheid in het oog! Hygiënerichtlijnen komen pas ná wet- en regelgeving. Ik vrees met grote vreze dat noodtrappenhuizen als semi-verkeersruimte dienst gaan doen en dat deuren opgezet worden met wigjes. Het zou mij niets verbazen dat verzekeraars hier weinig coulant mee om zullen gaan zodra een claim wordt neergelegd na een brand. Zorg als hoofd of coördinator BHV dat je jouw collega’s hierover adviseert en meedenkt.

Gebruik van de liften

Gebouwen met een lift zijn doorgaans groot genoeg om te zijn voorzien van een brandmeldcentrale. In geval van activering van de brandmeldcentrale zullen de personenliften naar de begane grond gestuurd worden. Maar wanneer er een externe aanleiding is om te ontruimen, zoals een gaswolk, bommelding, wateroverlast of stroomstoring, blijven de liften wel in gebruik. Realiseer je dat het aantal mensen waarvoor de lift voor half maart voor geschikt was, nu met zo’n 80 tot 90 procent gereduceerd is met inachtneming van de 1,5 meter. Een lift die ruimte bood aan 26 personen, zal nu nog maar 2 à 3 mensen kunnen meenemen. Dat kan een eventuele ontruiming enorm vertragen.

Vergeet de mindervaliden niet

Een speciale doelgroep die mijns inziens extra aandacht vraagt, zijn de collega’s die (al dan niet tijdelijk) minder valide of mobiel zijn. Heb jij in jouw bedrijfsnoodplan opgenomen dat mensen in een rolstoel met de brandweerlift meegenomen worden? Dan zullen zij wellicht (nog) langer moeten wachten op hulp. En hoe om te gaan met 1,5 meter in geval van nood? Zijn er collega’s die die afstand willen negeren om hen wellicht op een evacuatiemiddel te krijgen? Dat kan in veel gevallen niet zonder fysiek contact te maken. Daarom toch eens de oproep om te bekijken of mensen die minder mobiel zijn (zo dicht mogelijk) op de begane grond kunnen werken. Dan kunnen zij zichzelf in veiligheid brengen zonder dat zij extra hulp nodig hebben van collega’s.

Kortom: Een gebouw ontruimen met RIVM-maatregelen in acht genomen, wordt niet per se makkelijker, maar zeker niet onmogelijk!