Op 14 januari 2011 raakt op het rangeerterrein Kijfhoek, tussen Barendrecht en Zwijndrecht, rond 21.40 uur een ketelwagon met ethanol in brand. De wagon staat in een rijtje met andere ketelwagons. De brandende ethanol stroomt uit de wagon, waardoor rondom de wagon een vloeistofplas in brand staat. Door de hitte van de brand, is er groot explosiegevaar van de andere ketelwagons in de omgeving, waaronder sommige lege LPG-tanks. Omwonenden werden geëvacueerd en de snelweg A16 werd uit voorzorg afgesloten. Er vielen geen slachtoffers.

Omgeving

Het rangeerterrein Kijfhoek is het grootste rangeerterrein van Nederland. Het is 50 hectare groot en heeft 43 verdeelsporen met railremmen. Het terrein vormt een belangrijke schakel in het doorgeleiden van goederen uit de Rotterdamse haven naar het Europese achterland. In 2004 werden op Kijfhoek ongeveer 200.000 wagons behandeld waarvan ongeveer één derde gevaarlijke stoffen bevatte.

Oorzaak

De brand op rangeerterrein Kijfhoek ontstond door een verkeerd verlopen proces op het rangeerterrein. Tijdens het zogeheten heuvelen waarbij wagens over verschillende sporen worden verdeeld en een heuvel af laten rijden, ging het fout. Op het rangeerterrein tussen Zwijndrecht en Barendrecht mogen de wagons maar 6 kilometer per uur. Op de avond van de brand reden de wagons vier keer zo snel. Daardoor botsten de wagens te hard op elkaar en brak er brand uit.

Daarnaast stonden er op het terrein verschillende wagons met ethanol, zwavelkoolstof en chemische resten en dampen. Veiligheidsvoorschriften werden niet in acht genomen en personeel wist niet wat te doen toen het rangeren mis bleek te gaan.

Bovendien werden tijdens de brand twintig wagons met lpg en stikstof niet weggereden van het terrein. Hierdoor werden ze urenlang blootgesteld aan de hitte van de brand wat een gevaar opleverde voor de omgeving.

Wat ging er goed

  • De inzet van sociale media, waaronder Twitter, het verzenden van een sms-alert en het continu verversen van de gemeentelijke website, zorgden er voor dat mensen zichzelf konden informeren. Tegelijkertijd werd er ook heel veel gespeculeerd op Twitter waardoor er enerzijds weer ruis ontstond.

Wat ging er fout

  • De onderlinge communicatie en beschikbare informatie over concrete contactinformatie of actuele incidentinformatie was niet goed. Zo duurde het anderhalf uur voordat duidelijk wat er precies in de wagons zat. Hierdoor is een verkenning geweest met alle risico’s van dien. In dergelijke situaties in een snelle en juiste informatievoorziening essentieel.
  • Ook was het voor de brandweer lange tijd niet duidelijk waar de blusputten waren op het rangeerterrein.

Hoe ging het verder?

Inmiddels is er veel veranderd op het rangeerterrein Kijfhoek. Het terrein heeft inmiddels bedrijfsbrandweer en ProRail zal in de toekomst alleen (in plaats van samen met Keyrail)  het terrein gaan beheren.

Bronnen: