Heb jij wel een gebouw moeten ontruimen met minder-validen? Hoe ging dat? Had je geoefend van te voren? De kans acht ik groot dat het antwoord ‘nee’ is. En dat is enerzijds opmerkelijk te noemen. Want het CBS heeft berekend dat er in Nederland bijna 4 miljoen mensen met een beperking zijn. Dat is ruim 23% van de Nederlandse bevolking! Een groep mensen die door verschillende ontwikkelingen steeds meer actief deel (gaat) uitmaken van de maatschappij én de arbeidsmarkt. Met dit in het achterhoofd, zijn maar weinig bedrijven die een medewerkersbestand hebben dat écht een afspiegeling van de maatschappij is.

Fysieke beperking is steeds minder een beperking

Juist in onze kennismaatschappij hoeft een (fysieke) beperking geen reden meer te zijn om niet actief deel te nemen daar aan. Daarnaast hebben zij vaak specifieke kwaliteiten die mensen zonder handicap niet hebben. Zo kunnen mensen met een visuele handicap, doorgaans beter luisteren en horen ze meer dan wat er feitelijk gezegd wordt. Maar ook in calamiteitensituaties zal hun visuele beperking juist geen nadeel zijn. Een blind persoon heeft geen last van het verminderd zicht door duisternis. Dit omdat hij/zij uit principe al gewend is een ‘donkere omgeving’ en derhalve middels tasten en luisteren zijn/haar weg moet ‘zien’ te vinden. Toch vraagt het ontruimen van minder-validen wel enige aandacht van BHV-organisatie.

Verlaag de drempel en durf te leren

Sommige organisaties hebben hulp van een specialist nodig om de drempel (soms letterlijk!) te verlagen voor mensen met een handicap. Ook voor vragen over hoe je om kan gaan met minder-validen tijdens een calamiteit zoals een brand of een ontruiming kun je bij hen terecht. Een ervaringsdeskundige kan juist door de eigen handicap (zoals rolstoelafhankelijk) binnen een training een realistische rol vertegenwoordigen. In tegenstelling tot LOTUS-slachtoffers speelt de persoon geen rol ‘alsof hij niet zou kunnen lopen’. Nee, de fysieke beperking is juist het uitgangspunt van het trainingsconcept. Dit zorgt voor een realistische situatie en extra verdieping van de theorie. Het grote voordeel van deze training is dat je geconfronteerd kunt worden met een dergelijke situatie tijdens een calamiteit. Met dat verschil dat een ervaringsdeskundige je nu handige tips kan geven hoe je hier mee om kunt gaan. Juist die alternatieve oplossingen die hij voorhanden heeft, kunnen door een LOTUS veelal niet of niet voldoende gegeven worden, simpelweg omdat ze de fysieke beperking hebben als de ervaringsdeskundige.

‘Ik gooi hem wel over de schouder!’

Een collega die na een ongeluk een dwarslaesie heeft overgehouden. Of de collega die tijdelijk in het gips zit en daarom in een rolstoel zit of met krukken moet lopen, hoe ga je die naar buiten krijgen in geval van het ontruimingsalarm? Vaak wordt er wat lacherig gereageerd wanneer de ervaringsdeskundige deze situatie voorlegt. ‘Ach, dan pak ik hem gewoon op en gooi ik ‘m wel over mijn schouder’ is een veel gehoorde reactie. Naast dat dit van weinig respect getuigd naar de persoon in kwestie, is nog maar de vraag of dit de beste en snelste oplossing is. Niet zelden blijkt deze praktijkvoorbeelden regelmatig worden onderschat of zelfs gebagatelliseerd. En hierin schuilt een potentieel gevaar!

Veel gehoorde reacties van mensen die een specialistische training hebben gevolgd

“Ik dacht altijd, dat doe ik wel even maar niets bleek minder waar. Ons werd goed uitgelegd hoe wij iemand in een rolstoel naar buiten konden krijgen zonder gebruik te maken van de liften”

“We hadden helemaal niet in de gaten dat we boven haar hoofd aan het bedenken waren hoe we haar beneden zouden krijgen. Terwijl zij veel beter dan ons zijn beperking kent. Heel logisch eigenlijk!”