Het Instituut Fysieke Veiligheid heeft een onderzoek naar zelfredzaamheid gedaan. De vraag die beantwoord moest worden was of de jaarlijks circa 70 personen die overlijden door brand,  door beter beleid gered hadden kunnen worden of dat zij onder een te accepteren ‘restrisico’ vallen. Uit dit wetenschappelijk onderzoek blijkt dat mensen bij hun zelfredzame gedrag in de praktijk niet altijd goed ondersteund worden door de huidige voorgeschreven veiligheidsmaatregelen.

Onderzoeksresultaten over zelfredzaamheid

Het NIFV heeft de onderzoeksresultaten beschreven in hun publicatie “Zelfredzaamheid bij brand“. Zij komt tot de conclusie dat de zelfredzaamheid en het gedrag van mensen bij brand in panieksituaties totaal anders is dan vanuit de theorie wordt aangenomen. Zo was één van aannames dat mensen de gevaren van brand kennen. Maar niets blijkt minder waar te zijn.

Brandalarm is niet alarmerend genoeg

Eén die een ieder wel zal herkennen: mensen vluchten niet naar buiten zodra het brandalarm te horen is. En áls ze al vluchten, dan maken ze geen gebruik van de vluchtwegen. Enerzijds omdat ze die niet gezien hebben, anderszijds omdat ze de bordjes gewoonweg hebben genegeerd en de weg naar buiten nemen via een route die ze kennen. Dit houdt in dat dit meestal de ingang is waar door zij ook de vleugel of bouwdeel zijn binnengekomen.

Een goede BHV maakt het verschil

En mensen (meestal managers op directieniveau, zo is mijn ervaring) die roepen dat BHV maar onzin en een geldverspilling is, zouden zéker de publicatie moeten lezen. Want ook al is een gebouw brandveilig uitgevoerd, dan nóg bepaalt het gedrag van de aanwezige mensen uiteindelijk voor een belangrijk deel de zelfredzaamheid bij brand. Zo kan een goed functionerende BHV-organisatie de reactietijd ongeveer 10 keer verkorten ten opzichte van de situatie waarin de ontvluchting niet door getraind personeel wordt begeleid.

Niet beperkt door een beperking

Een andere aanname, dat mensen met een permanente functionele beperking minder zelfredzaam zouden zijn bij brand klopt eveneens niet. Juist blinde mensen hebben geen last van slechts zich als gevolg van rookontwikkeling of het uitvallen van het licht. Daarnaast is gebleken dat mensen meer last hebben van de brandeffecten zoals de lichamelijke reactie sop hitte en rook dan gedacht.

geïnspireerd op ‘Zelfredzaamheid bij brand; 10 mythen ontkracht’, een publicatie van het (N)IFV.