Wat jonge ouders te veel doen, doen werkgevers te weinig: risicodenken. Om te zorgen dat de kleine spruit niets overkomt, worden kosten noch moeite gespaard. Het hele huis wordt voorzien van deurstoppers, stopcontactbeveiligers en traphekjes. ‘Beter voorkomen dan genezen’. Dit zou ook voor bedrijven een belangrijke drijfveer moeten zijn. Voorkomen dat medewerkers vanwege een ongeval op het werk enige tijd ziek thuis blijven. Ziekteverzuim is een aanzienlijke kostenpost voor bedrijven. Dat geld zou beter besteed kunnen worden aan bijvoorbeeld de preventie ervan.
Nog veel bedrijven organiseren hun veiligheid normgericht. Ze willen alleen voldoen aan de wettelijke eisen. Maar door risicodenken als kwaliteit in te zetten, kunnen bedrijven zich positief onderscheiden van de concurrentie. Dat kan bijvoorbeeld door als bedrijf ISO 9001:2015 gecertificeerd te worden. Onderdeel hiervan is dat het kwaliteitsmanagementsysteem risicogericht ingericht is. Daarbij gaat het er om de in- en externe kwaliteitsrisico’s (kansen en bedreigingen) van de organisatie en de relevante risico’s binnen de operationele en ondersteunende processen te beheersen. Het hebben van een ISO certificering geeft aan dat je zegt wat je doet, doet wat je zegt en dit ook kunt bewijzen.
‘On paper, accidents should not happen.
Unfortunatly, you don’t work on paper’.
Vasthouden aan de minimale eisen zorgt voor schijnveiligheid waardoor mensen en bedrijven zich onterecht veilig wanen. Voldoen aan de geldende normen voorkomt geen calamiteit. De brand in het cellencompex op Schiphol of bij GGZ instelling Rivierduinen zijn voorbeelden van gebouwen die technisch gezien in orde waren maar waarbij de getroffen maatregelen in de praktijk niet afdoende bleken te zijn. Dit is ook een van de redenen geweest om in het nieuwe arbobesluit de norm “één BHV’er op vijftig medewerkers” te vervangen voor “de bedrijfshulpverleners beschikken over een zodanige opleiding en uitrusting, zijn zodanig in aantal en zodanig georganiseerd dat zij de (in het tweede lid genoemde) taken naar behoren kunnen vervullen”.
Door zicht te hebben op de omstandigheden en risico’s heb je meer grip en zekerheid, juist in onzekere tijden. Zeker nu de social media zo’n geïntegreerd onderdeel is geworden in de maatschappij, komen incidenten sneller in het nieuws dan pakweg twintig jaar geleden. Er komen steeds meer apps die live streaming eenvoudig maken waardoor een klein foutje sterk uitvergroot kan worden.
Bij de productie van een product wordt een bepaald percentage ingecalculeerd als verlies. Als het gaat om veiligheid, kom je al snel in een ethische discussie. Want hoeveel is een mensenleven waard? Maar dat is wel een essentiële vraag omdat we enerzijds (zeggen te) willen vasthouden aan het voorkomen van slachtoffers maar paradoxaal genoeg, zijn we niet bereid om daar geld voor vrij te maken. Antwoord op deze vraag moet worden beantwoord op strategisch niveau in de vorm van beleid.
Risicodenken is niet zo zeer het zoeken naar problemen maar het pakken van kansen!
