Als onderdeel van een nieuw te schrijven bedrijfsnoodplan of een adviesrapportage, maak ik met de opdrachtgever altijd een uitgebreide inventarisatieronde voor het gebouw. Ideaal om de organisatie, de mensen die er werken en de omstandigheden waar zij mee te maken hebben, te leren kennen. Op een aantal locaties van een opdrachtgever waren nooddouches aangebracht in verband met laboratoriumfaciliteiten. Het viel mij dat slechts een klein aantal douches waren voorzien van een afvoerputje. Dat leek mij toch een probleem. Niet voor de mogelijke gebruiker van zo’n voorziening, want het doel heiligt de middelen. Meer de gevolgen van het gebruik van de nooddouche. Welke invulling aan de BHV bij calamiteiten kun je gegeven?

Gevolgen van het gebruik

Ik ben BHV-adviseur, ik geef advies over BHV. Ik ben niet degene die advies geeft over allerlei veiligheidsmiddelen zoals het nooddouches en persoonlijke beschermmiddelen. Dat is naar mijn idee een vak apart. Maar als BHV-adviseur denk ik wel na over de gevolgen van het gebruik van deze middelen. In dit geval welk effect het gebruik van de nooddouche zou hebben op de BHV-organisatie. Hoewel ik niet van de hoed en de rand weet als het gaat om nooddouches, wist ik wel dat er veel water uit zo’n douchekop komt. Heel snel en heel veel water. Waar laat je dat eigenlijk? Dat had mijn opdrachtgever zich nog niet eerder had gerealiseerd. Een leuk punt om nader te onderzoeken.

Beginnen bij de wet- en regelgeving

Ik pretendeer niet alles te weten, wel (bijna!) alles te vinden. Ook Google is een heel goede vriend van mij. Een van de bovenste zoekresultaten was een pdf-bestand van de PGS15.  Dit gaat over de opslag van verpakte gevaarlijke stoffen. Hierin vond ik terug dat de richtwaarde voor de capaciteit van een nooddouche 60 ltr/min is. (Overigens staan in andere documenten en websites ook verschillende keren 80 ltr/min genoemd) In een ander document stond dat de douche minimaal 15 minuten gebruikt moest kunnen worden. Een eenvoudige rekensom leert dat je in het gunstigste geval, zo’n 900 liter water over je heen krijgt. Als je met een kopje water soms al twee handdoeken nodig hebt om de vloer droog te maken, dan zou het aantal benodigde handdoeken bij 900 liter niet te overzien zijn.

Van regelgeving naar richtlijnen

Natuurlijk is er een NEN-norm voor nooddouches en oogspoelvoorziening in labs, NEN-EN 15154-1. Na deze te hebben doorgespit, was ik nog niets wijzer geworden over het afvoerputje. Ik kon mij namelijk ook goed voorstellen dat dit helemaal niet wenselijk was. Als je een chemische stof wilt afspoelen, dan kan het zijn dat je die stoffen niet in de reguliere waterafvoer wilt hebben. Zoals gezegd werd, ik niets wijzer. Na een belletje naar een leverancier wel! Lang verhaal kort: het blijkt dat een afvoerputje geen standaardonderdeel is van een nooddouche installatie. Dit blijkt vooral een geldkwestie te zijn. De meerkosten voor het aanleggen van een dergelijk putje wegen volgens veel (inkopende) bedrijven niet op tegen het risico dat ze lopen. Anders gezegd, ze schatten de kans dat de douche wordt gebruikt lager in dan de kosten die het met zich mee brengt om de ontstane schade op te vangen.

Kinderzwembad vol!

Maar hoe ziet 900 liter water er uit? Om je hier een beeld van te geven, dat is een behoorlijk opblaasbaar kinderzwembad van 183 * 183 * 54 cm. Daar kan menig putje, groot of klein, simpelweg niet tegenop. Navraag bij collega’s leverde op dat slechts één persoon in 40 jaar tijd de nooddouche had moeten gebruiken. Zijn suggestie was om te zorgen dat je de locatie van omliggende ruimten en faciliteiten rondom de nooddouche goed overweegt. Een nooddouche op een etage waaronder bedrijfskritische processen zijn zoals een serverruimte, gaat zeker problemen geven. Hij stelde voor om te zorgen voor het goed afdichten van een dergelijke ruimten zodat het water niet langs de muren naar beneden zou stromen. Eigenlijk door het maken van een grote lekbak van een werkruimte. Het klonk mij in de oren als een pragmatische oplossing.

Rol van BHV bij calamiteiten zoals deze

Terugkomend om de vraag, wat is de rol van BHV bij calamiteiten zoals deze? In eerste instantie zal de bedrijfshulpverleningsorganisatie gealarmeerd worden om eerste hulp te verlenen aan het slachtoffer. In tweede instantie om het crisis- en facilitaire team te ondersteunen. Bijvoorbeeld door een groter deel van het gebouw te ontruimen of de hulpdiensten te assisteren waar dat wenselijk is. En misschien in een enkel geval ook door te dweilen 😉