Begin juni 2026 kwam in het nieuws: het luchtalarm blijft voorlopig bestaan. Het kabinet heeft besloten dat er een nieuw sirenenetwerk komt dat naast NL-Alert gebruikt gaat worden. Daarmee wordt het eerdere besluit om het luchtalarm vanaf 2028 af te schaffen teruggedraaid.
Voor hoofden bhv is dit meer dan alleen een nieuwsbericht. Want wat gebeurt er eigenlijk als het luchtalarm op het werk afgaat? Weten medewerkers wat ze moeten doen? En weet de bhv-organisatie welke rol zij op zo’n moment heeft?
Het huidige sirenenetwerk is verouderd en zou vanaf 2028 verdwijnen. De gedachte was dat NL-Alert de belangrijkste manier zou worden om mensen bij dreiging of gevaar te waarschuwen.
Daar kwam kritiek op. Bakken kritiek. En flink ook. Want niet iedereen ontvangt namelijk een NL-Alert. Volgens berichtgeving wordt ongeveer 8 procent van de bevolking via deze weg niet bereikt. Minister van Justitie en Veiligheid David van Weel vindt het, mede gezien de internationale veiligheidssituatie, belangrijk dat de overheid mensen op meerdere manieren kan waarschuwen. Daarom komt er toch een opvolger van het huidige luchtalarm.
Voor de financiering is inmiddels ook een oplossing gevonden. Het ministerie van Defensie gaat meebetalen aan het nieuwe netwerk. Tot nu toe kwam de financiering van het luchtalarm volledig voor rekening van het ministerie van Justitie en Veiligheid.
Het nieuwe sirenenetwerk moet moderner en breder inzetbaar worden dan het huidige systeem. Het moet bijvoorbeeld beter bruikbaar zijn bij militaire dreiging. Ook de aansturing verandert. Het huidige luchtalarm wordt regionaal aangestuurd. Het nieuwe systeem moet vanaf één landelijke locatie kunnen worden geactiveerd. Het uitgangspunt is bovendien dat de overheid meerdere manieren houdt om mensen te waarschuwen. Het wordt dus niet óf NL-Alert óf het luchtalarm. Beide waarschuwingsmiddelen blijven naast elkaar bestaan.
Ik bedoel natuurlijk, wat doe je als het luchtalarm afgaat terwijl jij aan het werk bent. Want voor hoofden bhv is dit een goed moment om te controleren wat binnen de eigen organisatie is geregeld rondom externe alarmering.
Want stel: tijdens werktijd klinkt onverwacht het luchtalarm. Wat gebeurt er dan?
Een paar vragen om eens langs te lopen:
Bij veel bedrijfsnoodplannen ligt de nadruk vooral op incidenten in het gebouw: brand, een ongeval of een ontruiming. Maar een dreiging kan natuurlijk ook van buiten komen.
Dit is misschien wel het belangrijkste aandachtspunt voor de bhv-organisatie.Bij een brandalarm is ontruimen vaak een logische reactie. Bij een externe dreiging kan naar buiten gaan juist het tegenovergestelde zijn van wat nodig is.
Denk bijvoorbeeld aan het vrijkomen van gevaarlijke stoffen in de buitenlucht. Het advies kan dan juist zijn om binnen te blijven, ramen en deuren te sluiten en de ventilatie uit te schakelen.
Alleen het horen van de sirene vertelt je dus nog niet welke maatregelen nodig zijn. Daarvoor moet je weten waarom het luchtalarm is geactiveerd en welke instructies de overheid geeft, bijvoorbeeld via NL-Alert.
Voor de bhv-organisatie betekent dit dat niet alleen alarmeren en ontruimen, maar ook informatie verzamelen, beoordelen en intern communiceren onderdeel moet zijn van de voorbereiding op noodsituaties.
Het nieuwe sirenenetwerk staat er niet morgen. Het bestaande luchtalarm blijft voorlopig functioneren terwijl aan de opvolger wordt gewerkt.
Je hoeft als hoofd bhv dus niet direct je complete bedrijfsnoodplan te herschrijven. Maar dit nieuws is wél een mooie aanleiding om één simpele vraag te stellen:
Wat gebeurt er binnen onze organisatie als morgen tijdens werktijd het luchtalarm afgaat?
Is het antwoord niet direct duidelijk? Dan heb je meteen een mooi onderwerp voor je volgende bhv-overleg of een korte bhv-oefening.
