Aan het begin van de zomervakantie publiceerde ik een artikel over de Dag van de bhv 2026 met suggesties om hier een geslaagde dag van te maken. Een mooie gelegenheid om stil te staan bij de collega’s die deze extra taak op zich nemen en je bhv’ers te waarderen. Veel organisaties doen dat met een kleine attentie. En wie iets leuks wil regelen, doet er goed aan daar op tijd over na te denken. Want een passend cadeautje bedenken, bestellen en uitdelen kost tijd. En ja, natuurlijk ook geld. Tal van aanbieders spelen daar inmiddels slim op in met chocolade, taart, mokken, gadgets, kaartjes, bloemen en andere cadeautjes om bhv’ers in het zonnetje te zetten.
Maar is een cadeautje eigenlijk nodig om bhv’ers te waarderen? En misschien nog belangrijker: wat zorgt ervoor dat een bhv’er zich ook daadwerkelijk gewaardeerd VOELT?
Ik heb daar in eerdere artikelen ook al genoeg ideeën voor gedeeld. Van kleine presentjes tot leuke bhv-gadgets. Maar als je bhv’ers wilt waarderen, moet dat dan eigenlijk altijd met een cadeautje?
Het sociaal wenselijke antwoord is ‘Nee, natuurlijk niet!’. Maar het wordt doorgaans WEL heel gewaardeerd. Als het ook daadwerkelijk een leuk cadeautje is waar men over heeft nagedacht. Dus ik bedoel dan niet een oude voorraad marketingmaterialen of een prulletje dat na 1x gebruiken al kapot is.,
Het brengt ook een andere vraag naar boven. Namelijk die van of datgene wat jij als werkgever als waardering bedoelt, door de bhv’er ook daadwerkelijk als waardering wordt ervaren. Want daar kan best een verschil tussen zitten, zeg ik met gevoel voor understatement.
Je kunt als werkgever oprecht vinden dat je heel goed voor je bhv’ers zorgt. Doordat je investeert in opleidingen, zorgt voor goede materialen, organiseert interessante oefeningen en geeft mensen de mogelijkheid om hun bhv-taak uit te voeren.
Allemaal belangrijk.
Maar voelt een bhv’er zich daardoor ook gewaardeerd voor het feit dat hij of zij deze extra verantwoordelijkheid op zich neemt? Als ik eerlijk ben, nee, dat denk ik niet…
Lees de kop van dit alinea nog een keer. Iets waarderen is niet hetzelfde als je gewaardeerd voelen.
Ik kan iets wat mijn werkgever voor mij regelt, enorm waarderen, zonder dat ik dat ervaar als persoonlijke waardering voor míjn inzet of kwaliteiten. Als ik voor mijn werk een laptop nodig heb en mijn opdrachtgever zorgt voor een hele goede laptop, ben ik daar blij mee. Maar ik denk niet:
Wat fijn dat mijn werkgever mij zo waardeert.
Die laptop heb ik nodig om mijn werk goed te kunnen doen. Het is een voorwaarde zelfs. En voor een bhv’er geldt tot op zekere hoogte hetzelfde. Als je van iemand verwacht dat die tijdens een incident weet wat hij moet doen, moet je diegene ook in staat stellen om dat te leren, te oefenen en uiteindelijk veilig te kunnen handelen.
Een goede opleiding, goede materialen en voldoende gelegenheid om te oefenen horen daar wat mij betreft bij. Dat betekent niet dat een bhv’er die zaken niet waardeert. Maar iets waarderen is toch wat anders dan je gewaardeerd vóélen.
Die vraag kwam onlangs ter sprake in een gesprek dat ik had over het waarderen van bhv’ers. Want stel, dat een organisatie bewust geen cadeautjes of andere attenties uitdeelt aan haar bhv’ers. Dat kan budgetaire reden zijn of uit principe, dat maakt niet. En diezelfde organisatie zegt wél veel te investeren in een kwalitatief goede opleiding. Geen standaard herhalingsles waarbij ieder jaar ongeveer hetzelfde programma wordt afgedraaid, maar een training waar serieus aandacht aan wordt besteed. Met goede instructeurs, interessante oefeningen, afwisseling en scenario’s die aansluiten bij de eigen werkomgeving.
De gedachte daarachter kan vanuit de werkgever heel oprecht zijn:
Wij laten onze waardering zien door ervoor te zorgen dat onze bhv’ers een goede en leuke opleiding krijgen.
Ik snap die gedachte. Sterker nog: ik zou willen dat veel meer organisaties zo serieus naar hun bhv-opleidingen kijken. Maar ik vind niet dat we een goede bhv-opleiding automatisch moeten verwarren met waardering. Een kwalitatief goede opleiding organiseren vind ik in de eerste plaats onderdeel van het goed organiseren van bhv. Eerder een vanzelfsprekendheid…
En natuurlijk kan een bhv’er na zo’n dag enthousiast naar huis gaan en denken:
Dit was leuk. Hier heb ik echt iets aan gehad.
Dat is winst. Maar dat betekent nog niet automatisch dat diezelfde persoon ook denkt:
Ik heb echt gemerkt dat mijn werkgever waardeert het dat ik bhv’er ben.
Dat vind ik belangrijk om niet uit het oog te verliezen. Bhv is voor de meeste medewerkers niet hun primaire functie. Ze zijn administratief medewerker, monteur, docent, adviseur, facilitair medewerker, receptionist, manager of iets totaal anders. En daarnaast zijn ze bhv’er.
En als het goed is, gebeurt er meestal niets. Maar als er wél iets gebeurt, verwachten we ineens behoorlijk veel van deze medewerkers. Dan moeten ze hun ewone werkzaamheden loslaten en adequaat kunnen handelen. Ze moeten naar een collega die onwel is geworden. Een gebouw helpen ontruimen. Eerste hulp verlenen. Een beginnende brand bestrijden. Beslissingen nemen terwijl anderen misschien juist in paniek raken.
En soms worden ze geconfronteerd met een situatie die spannend, vies, heftig of emotioneel belastend is. Dat hoort bij de taak waarvoor ze zich hebben aangemeld. Maar ik vind het daarmee nog niet vanzelfsprekend dát ze bereid zijn die extra verantwoordelijkheid op zich te nemen. En juist daar mag je als werkgever best af en toe bewust bij stilstaan.
Betekent dit dan dat iedere bhv’er ieder jaar een riante cadeaubon, grappige mok of grote doos chocolade moet krijgen?
Nee.
Ik denk zelfs dat waardering vaak veel meer zit in hoe je met mensen omgaat dan in wat je ze geeft. Een leidinggevende die oprecht zegt: “Fijn dat jij dit doet.” Een directie die aandacht besteedt aan de bhv-organisatie en expliciet benoemt waarom de inzet van de bhv’ers belangrijk is. Bhv’ers die mogen meedenken over wat ze tijdens trainingen willen oefenen.
Een medewerker die zonder gedoe van zijn werkplek weg kan om aan een oefening deel te nemen, zonder daarna het gevoel te krijgen dat het gewone werk in dezelfde tijd alsnog af moet.
Een bhv’er die een veiligheidsprobleem signaleert en merkt dat daar serieus naar wordt geluisterd.
En na een daadwerkelijke inzet niet alleen vragen:
Wat ging er goed en wat kunnen we verbeteren?
Maar ook:
Hoe gaat het eigenlijk met jou als persoon, met jullie als groep?
Voor mij zijn dat allemaal vormen van waardering.
Omdat je daarmee laat zien: we zien wat jullie doen en we nemen jullie rol serieus.
Tegelijkertijd vind ik het te makkelijk om vervolgens te zeggen dat waardering niets hoeft te kosten en daarmee de discussie over geld af te sluiten. Want ook daar speelt de beleving van de bhv’er een rol.
Stel dat je als organisatie zegt:
“We waarderen onze bhv’ers enorm, maar voor een aardigheidje is helaas geen budget.”
Dat kan natuurlijk zo zijn. Niet iedere organisatie heeft dezelfde financiële mogelijkheden. En ook binnen financieel gezonde organisaties moeten keuzes worden gemaakt. Maar ik denk wel dat je je moet realiseren hoe zo’n boodschap kan overkomen. Zeker wanneer medewerkers tegelijkertijd horen dat de organisatie een uitstekend jaar heeft gedraaid of flinke winsten heeft gemaakt. Dan kan “daar is geen budget voor” toch gaan steken.
Niet omdat ik vind dat iedere bhv’er recht heeft op een cadeau. Helemaal niet. Maar budget gaat uiteindelijk ook over keuzes en prioriteiten. En dan kan er een opvallend verschil ontstaan tussen wat de werkgever bedoelt en wat de bhv’er hoort.
De werkgever bedoelt:
We waarderen jullie echt, maar we kiezen ervoor om dat niet met een attentie te doen.
Terwijl een bhv’er zomaar kan horen:
Voor jullie bhv’ers is geen budget.
Dat is misschien helemaal niet de boodschap die je wilt geven. Maar het kan wél de boodschap zijn die aankomt. Zeker wanneer het om een relatief kleine groep medewerkers gaat en een kleine attentie voor de organisatie financieel nauwelijks verschil zou maken.
Dan gaat het uiteindelijk niet eens om die chocoladereep, lunch, kaart of dat andere presentje.
Het gaat om het signaal erachter:
we hebben aan jullie gedacht.
Misschien is de vraag daarom niet alleen:
Hebben we hier budget voor?
Maar ook:
Vinden we het belangrijk genoeg om er iets voor vrij te maken?
Het antwoord daarop mag overigens ook nee zijn. Alleen zou ik dan niet automatisch verwachten dat een goede bhv-opleiding door medewerkers als vervanging van die waardering wordt ervaren.
En misschien maken we het onszelf allemaal wel veel te ingewikkeld.
Want waarom zouden wij voor bhv’ers bepalen waar zij zich gewaardeerd door zouden moeten voelen?
Vraag het ze eens.
Ik vermoed dat je heel verschillende antwoorden krijgt.
De ene bhv’er wordt misschien oprecht blij van een klein presentje op de Dag van de bhv.
Een ander vindt het veel belangrijker dat zijn leidinggevende niet zucht als er weer een bhv-training in de agenda staat.
Iemand anders wil vooral serieus genomen worden wanneer hij een onveilige situatie aankaart.
Misschien wil een ervaren bhv’er graag meer invloed op de inhoud van trainingen.
En misschien zegt iemand wel:
Ik hoef helemaal niets. Zeg gewoon af en toe dat jullie blij zijn dat ik dit doe.
Ook prima.
Want uiteindelijk gaat het er niet om welke vorm van waardering ík de beste vind. Het gaat erom wat bij de bhv’er aankomt.
De Dag van de bhv vind ik een mooie aanleiding om bewust stil te staan bij de medewerkers die deze extra taak op zich nemen. En als je ze die dag wilt verrassen met taart, chocolade, een gadget of iets anders leuks: vooral doen. Maar waardering voor bhv’ers zit voor mij uiteindelijk veel meer in de overige 364 dagen.
In serieus genomen worden.
Tijd krijgen om te trainen en te oefenen.
Goede materialen hebben.
Gehoord worden wanneer je iets signaleert.
Ondersteuning krijgen na een heftige inzet.
Betrokken worden bij de bhv-organisatie.
En af en toe gewoon horen:
Fijn dat jij dit doet.
Dus ja, investeer vooral in een goede bhv-opleiding. Zorg dat mensen met plezier naar een training gaan en met meer kennis, vaardigheden en vertrouwen weer naar huis gaan.
Maar beschouw dat niet automatisch als bewijs dat je bhv’ers zich ook gewaardeerd voelen.
Want uiteindelijk bepaal jij als werkgever niet of iets als waardering wordt ervaren.
Bhv’ers waarderen gaat niet alleen om wat jij bedoelt als waardering. Het gaat er vooral om of die waardering bij de bhv’er ook zo aankomt.
Hoe ga jij jouw bhv’ers waarderen?
Vond je dit artikel leuk? Lees dan ook:
