‘Zo’n bhv opleiding, dat is toch weggegooid geld.’ Dat is een uitspraak die je mij niet snel zult horen doen. Maar als hoofd of coördinator bhv krijg je hem misschien wél te horen vanuit het management of de directie. Zeker als er al lange tijd ‘niets is gebeurd’. En met niets bedoelen ze dan natuurlijk: geen brand, geen ernstig ongeval en geen ontruiming.
Zuchtend kijkt degene die de offerte voor de volgende bhv opleiding moet goedkeuren naar het bedrag onderaan de streep. Misschien wel gevolgd door één van deze opmerkingen:
“Moeten die bhv’ers nou alweer op cursus? Ze hebben vorig jaar toch al geleerd hoe dat moet?”
“Er gebeurt hier eigenlijk nooit iets. Als het echt ernstig is, bellen we toch gewoon 112?”
En mijn persoonlijke “favoriet”
“Kunnen we niet met wat minder bhv’ers naar zo’n bhv opleiding gaan? Dat scheelt behoorlijk in de kosten.”
Als hoofd of coördinator bhv heb je waarschijnlijk weleens aan de andere kant van de tafel gezeten terwijl dit soort argumenten voorbijkwamen. En dan moet je professioneel blijven. Lastig, dat snap. Mar laten we dat in dit artikel ook proberen. ;-)
Er gebeurt inderdaad bijna nooit iets. Dat klopt. Tenminste… Als het goed is. De meeste werkdagen vliegen er geen mensen in brand. Collega’s krijgen gelukkig niet wekelijks een hartstilstand en gemiddeld genomen staat het kantoor aanzienlijk vaker níét dan wel in brand.
Gefeliciteerd!
Alleen is “het is nog nooit gebeurd” een nogal bijzondere manier om risico’s te beheersen.
Met dezelfde redenering kun je de brandverzekering opzeggen, de noodverlichting verwijderen en de AED op Marktplaats zetten. Die hebben we tenslotte vorige week ook niet nodig gehad. Het hele idee van voorbereid zijn op noodsituaties is nu juist dat je maatregelen neemt voordat je weet wanneer je ze nodig hebt. Bhv organiseren nadat het incident heeft plaatsgevonden, is meestal wat aan de late kant.
Zeker. En de kans is groot dat ze sindsdien nauwelijks hebben gereanimeerd, geen ernstige bloeding hebben behandeld, geen echte brand hebben geblust en geen gebouw met honderden mensen hebben ontruimd. Dat hoop ik althans voor jou en jouw collega’s.
Het nadeel is alleen dat mensen vaardigheden die ze niet gebruiken ook weer kwijtraken. Een bhv’er is geen USB-stick waarop je tijdens een opleiding wat kennis zet die er vervolgens jarenlang onaangetast op blijft staan. Tijdens een calamiteit wil je bovendien geen medewerker die denkt:
Wacht even. Volgens mij hadden we dit vorig jaar bij de cursus. Eerst iets met veiligheid… of moest ik nou eerst 112 bellen?
Je wilt iemand die de situatie herkent, weet wat hij moet doen én voldoende vertrouwen heeft om daadwerkelijk te handelen. En daarvoor moet je oefenen. Ja, ook als je vorig jaar al hebt geoefend.
Absoluut, daar ga ik wel van uit als je te maken hebt met capabele mensen. En dat moet je bij een ernstig incident vooral doen. Alleen heeft 112 een klein praktisch nadeel:
de professionele hulpverleners staan niet in de kast naast de verbanddoos.
Er zit tijd tussen je telefoontje en het moment waarop professionele hulp daadwerkelijk bij het slachtoffer of incident aanwezig is. Een hart stopt ondertussen niet even met stilstaan. Een bloeding wacht niet beleefd op de ambulance. En een brand denkt niet: de brandweer is onderweg, ik breid me voorlopig niet verder uit.
Dát is precies waarom organisaties bhv hebben. Niet om ambulance, politie of brandweer te vervangen, maar om te handelen in de minuten waarin zij er nog niet zijn. Dus ja, iedereen kan 112 bellen. De interessantere vraag is: wat gebeurt er daarna?
Natuurlijk. Als je maar kunt garanderen dat incidenten uitsluitend plaatsvinden wanneer jouw zorgvuldig geselecteerde minimale aantal bhv’ers aanwezig is. Dus niet tijdens vakantie. Niet tijdens ziekte. Niet op thuiswerkdagen. Niet tijdens de lunch. Niet om 17.15 uur als een deel van de organisatie al naar huis is. En vanzelfsprekend graag vooraf even doorgeven op welke verdieping het incident plaatsvindt.
Kun je dat organiseren?
Dan kunnen we inderdaad waarschijnlijk flink besparen op bhv. Kun je dat niet, dan zul je de bhv-bezetting moeten baseren op de risico’s en de werkelijkheid van je organisatie. En niet op het aantal bhv’ers dat financieel het prettigst uitkomt in een Excelbestand.
Laten we daar ook niet kinderachtig over doen. Een bhv-opleiding kost geld. Niets aan gelogen.
Een medewerker die een dag traint, doet die dag zijn normale werk niet. Daar komen mogelijk reiskosten, locatiekosten, materialen en organisatie bij. Bij een grote organisatie loopt dat bedrag behoorlijk op.
Dus natuurlijk mag een directie vragen:
“Wat kost onze bhv-organisatie eigenlijk?”
Sterker nog: dat móét je als hoofd bhv kunnen uitleggen. Maar ik zou er één vraag naast zetten:
“Wat verwachten jullie eigenlijk dat er gebeurt als we er níét in investeren?”
Want bezuinigen op bhv betekent NIET dat het risico verdwijnt. Je hebt alleen minder mensen voorbereid op het moment dat het risico werkelijkheid wordt. Dat is geen risicobeheersing. Dat is hopen dat het goed gaat. En je weet, in het verleden behaalde resultaten, bieden geen garantie voor de toekomst.
Voordat alle hoofden bhv nu tevreden achteroverleunen: wij komen hier niet helemaal ongeschonden vanaf. Want als jouw opleidingsplan bestaat uit:
“Vorig jaar deden we acht uur bhv, dus dit jaar doen we weer acht uur bhv”,
dan mag de directie daar best kritische vragen over stellen.
Als ervaren bhv’ers ieder jaar hetzelfde rondje lopen, dezelfde PowerPoint zien, hetzelfde verbandje aanleggen, dezelfde pop reanimeren en hetzelfde brandje blussen, moet je niet verbaasd zijn als iemand vraagt wat dat eigenlijk nog oplevert.
Bhv-training is niet automatisch nuttig omdat er bhv-training boven de factuur staat.
Dáár zou je opleidingsprogramma antwoord op moeten geven. Anders ben je misschien inderdaad geld aan het verspillen. Alleen ligt dat dan niet aan bhv. Dan ligt het aan de manier waarop je bhv organiseert.
Nog zoiets.
“We hebben 37 gecertificeerde bhv’ers.”
Mooi.
Een certificaat blust geen brand, start geen reanimatie en ontruimt geen gebouw.
Mensen doen dat.
En die mensen moeten weten wat ze doen.
Dit vind ik misschien wel de interessantste managementvraag.
Want het eerlijke antwoord kan zijn: hopelijk helemaal niets.
Hopelijk trainen je bhv’ers dit jaar voor situaties die nooit plaatsvinden.
Hopelijk blijft de AED aan de muur.
Hopelijk blijven de blussers verzegeld.
Hopelijk hoeven de verbandmiddelen nauwelijks uit de kast.
Hopelijk ontruim je alleen tijdens een oefening.
En dan zitten we volgend jaar misschien opnieuw in een vergadering waarin iemand zegt:
“Zie je wel? We hebben al dat geld uitgegeven en er is niets gebeurd.”
Klopt.
Maar dat is een vreemde manier om preventie te beoordelen. Je vraagt na een jaar zonder brand toch ook niet aan je verzekeraar of je de premie kunt terugkrijgen omdat de verzekering blijkbaar niet nodig was?
Wil je echt besparen? Dan heb ik een fantastisch voorstel. Leid niemand meer op. Stop met oefenen. Schaf herhalingstrainingen af. Houd alleen het wettelijk minimale overeind dat je op papier denkt te kunnen verdedigen (en spoileralert, is dat is echt heel weinig) Dat scheelt opleidingskosten, uren en een hoop gedoe.
En vervolgens moet je vooral hopen dat er niets gebeurt.
Dat is namelijk het bedrijfsmodel waarop je dan vertrouwt. Niet voorbereiding. Niet risicobeheersing. Hoop. En hoop is verrassend goedkoop. Totdat het misgaat.
Vraag niet alleen:
“Wat kost het om onze bhv’ers goed opgeleid en geoefend te houden?”
Vraag ook:
“Welke situatie accepteren we als we besluiten dat níét te doen?”
Dat is een veel interessantere discussie voor het MT. Want als een directie bewust besluit minder te investeren in bhv, prima. Maar maak dan ook zichtbaar wat die keuze betekent. Minder opleiden? Minder oefenen? Minder bhv’ers?
Prima.
Welk risico accepteren we daarmee?
En wie zet zijn naam onder die keuze? Dan wordt “die bhv-cursus is wel erg duur” ineens een heel ander gesprek.
Tenminste… als je alleen naar de factuur kijkt.
Als je verwacht dat iedere investering direct financieel rendement moet opleveren. Als je ervan uitgaat dat iets wat gisteren niet gebeurde morgen ook niet gebeurt. En als je denkt dat 112 bellen hetzelfde is als hulp verlenen.
Dán snap ik dat je bhv duur vindt.
Maar dan hebben we misschien geen discussie over de kosten van bhv nodig.
Dan moeten we eerst een gesprek voeren over wat goed werkgeverschap en voorbereid zijn op noodsituaties eigenlijk betekenen. En daar mag een hoofd of coördinator bhv best wat steviger in worden. Want jij hoeft niet te bewijzen dat er morgen een incident plaatsvindt. Je moet zorgen dat jouw organisatie voorbereid is als het gebeurt.
Of de klassieker:
Ik ben benieuwd welke opmerking jij tijdens een overleg met management of directie het liefst met een diepe zucht zou beantwoorden.
Vond je dit artikel over ‘Is zo’n bhv opleiding niet weggegooid geld’, lees dan ook:
